ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

666

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

خواب لعاب اسبغول خورد و جلّاب ، و جهد كند تا سينه را ( f . 530 ) خنك دارذ « 1 » تا بتواند ، و طعام بسيار نخورذ و بر معده باز نيفكند و آنج بيك‌بار خواهذ خوردن به دو بار خورذ خاصه بتابستان و اب سرد خورذ و لكن « 2 » اندك‌اندك خورذ و بر كرسنكى و جشنكى صبر نكند وز « 3 » هرج كرمى و خشكى كند حذر كند . و آن‌كس كه بغايت لاغرى نرسيذه است كه ممكن متساوى بوذ يا اقلى ، علاج او هم اين بوذ الا آنك بيشتر جهد بايذ كردن و « 4 » مقاومت بايذ كردن جندانك به روزى دو سه بار بكرمابه اندر آيذ « 5 » هر بارى كشكاب خورده ، و نكاه دارذ تا به جائى « 6 » نباشذ اندر كرمابه « 7 » كه خوى آيذش ، و هر بارى [ روغن ] « 8 » اندر خويشتن مالذ « 9 » و نيك نكاه دارذ تا از قوّت تن « 10 » نكاهذ ، وز « 3 » هواى كرم حذر كند نيك ، و بكرمابه بدان همى بايذ اندر آمذن تا بابزن اندر تواند نشستن بدان صفت كه « 11 » ياذ كرده‌ام « 12 » تا تن او تر كردذ بيشتر ، وز « 3 » بس آبزن بروغن بمالذ تا آن ترى با وى « 13 » بمانذ ، و اكر بدين كرمابه حوض بوذ و بدان حوض آب « 14 » سرد بوذ اين بيمار را بيكى جادر اندر نهند و بدان حوض فرو زنند يك‌بار جندانك ورا زيان ندارد و زوذ از آنجا بركشند « 15 » ، بس اكر بيمار قوى بوذ و « 16 » كويذ من شناه زنم و اندرو بغلتم روا بوذ « 17 » و باز از « 17 » آنجا بيرون آيذ و بآبزن اندر آيذ بيش به دو ساعت ، و آب آبزن بدان صفت

--> ( 1 ) - ف : خنك كنذ ( 2 ) - ف : لكن ( 3 ) - ف : و از ( 4 ) - ب ه : مداومت بيشتر ، صح ( 5 ) - ب ه : و ( 6 ) - « ف » و « م » : بجاى ( 7 ) - ب ه : ظ . و جندان نباشد ، صح ( 8 ) - از « ف » و « ب ه » و « م » افزوده شد . ( 9 ) - ف : بمالذ ( 10 ) - ف : افزوده . هيچ ( 11 ) - ب ه : اول ( 12 - 11 ) - ف : كردم ( 13 ) - ف : با او ( 14 ) - در « ب ه » بجاى « سرد » نوشته است : نيم‌كرم ( 15 ) - ف : بركشذ ( 16 ) - ف : « و » ندارد ( 17 - 17 ) - ف : حوض بزرك نبايد همان مقدار كه حوض كرمابه ورا پسنده بوذ و باز